خیار تدلیس در معامله چیست؟ | فریب در معامله

خیار تدلیس در معامله چیست؟ | فریب در معامله /

صفحه اصلی

آخرین تاریخ بروزرسانی خرداد 17ام, 1401

خیار تدلیس در معامله چیست؟ | فریب در معامله

 

 

در برخی معاملات در جهت انعقاد قرارداد، قانون به طور پیش فرض یک‌ سری اختیارات به طرفین معامله داده است تا تحت شرایطی بتوانند معامله را فسخ کنند. به این معنا که آن دسته از معاملاتی هستند که طرفین آن نمی توانند به سادگی و به صرف اراده و بدون هیچ دلیل خاصی معامله را بر هم بزنند. اما قانونگذار در برخی موارد شرایط خاصی را مشخص کرده است که به جهت جلوگیری از ورود ضرر به هر یک از طرفین، بتوانند معامله را فسخ کنند.

 

خیار تدلیس نیز به عنوان یکی از مهم ترین اختیارات مورد اشاره در قانون مدنی، یک نوع حق فسخ است که به طرفین قرارداد این امکان را می دهد که هر یک متوجه فریب طرف معامله شد، بتواند معامله را فسخ کند.

 

خیار تدلیس چیست؟

 

قانون مدنی تدلیس را اینگونه تعریف کرده است که: تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.

تدلیس در لغت نیز به معنای پوشاندن و پنهان کردن عیب کالا ‌می‌باشد. بنابراین به طور کلی با توجه به معنای تدلیس، خیار تدلیس عبارت است از اینکه یک طرف معامله با مخفی کردن عیب موضوع قرارداد و عقد و یا نسبت دادن ویژگی خاصی به کالا در حالی که فاقد آن است طرف دیگر را فریب دهد که در چنین شرایطی برای شخص فریب خورده حق فسخ به دلیل تدلیس طرف مقابل ایجاد می شود.

 

به طور مثال خریدار وسیله ای را بر مبنای این که از یک برند معروف می باشد و صد در صد اصل است خریداری می‌ کند و فروشنده نیز به صفت اصل بودن کالا اشاره کرده است و با قیمت کالای اصلی به خریدار فروخته است اما خریدار پس از خرید متوجه می‌ شود که کالا فرعی است و اصل نبوده در این صورت حق فسخ برای خریدار ایجاد می شود که بتواند معامله را فسخ و ثمن و هزینه پرداخت شده را مسترد نماید.

 

شرایط اعمال خیار تدلیس

 

همانطور که در ابتدا اشاره شد برخی از عقود و قراردادها لازم هستند و جز در مواردی با شرایط خاص که در قانون مشخص شده است قابل فسخ نمی باشند. خیار تدلیس و فسخ معامله به جهت تدلیس نیز شرایطی دارد که در ذیل به آنها اشاره شده است:

خیارتدلیس در قانون مدنی, آثار فریب دادن طرف مقابل در معاملات, وکیل پایه یک دادگستری, مشاوره حقوقی تلفنی, وکیل, بهترین وکیل پایه یک دادگستری تهران, وکیل آنلاین, مشاوره تلفنی

از معنای تدلیس میتوان فهمید که می بایست حتما عیبی از کالا پنهان شود و یا صفت و امتیازی به کالا نسبت داده شود در حالیکه کالا فاقد آن وصف باشد. در نهایت باید یک طرف معامله به گونه ای فریب خورده باشد و بدون آگاهی از عیب و نقص کالا یا فاقد امتیاز بودن آن اقدام به خرید آن کالا کند تا سپس بتواند از خیار تدلیس استفاده کند.

 

فردی که عیب کالا را مخفی میکند و یا امتیازی به کالا نسبت می دهد در حالی که فاقد آن امتیاز است، باید همراه با سوء نیت و به قصد فریب این کار را انجام دهد؛ به عبارت دیگر اگر شخص خودش از عیب کالا اطلاع نداشته باشد و یا به اشتباه گمان کند که کالا دارای آن امتیاز و وصف مورد نظر است، دیگر فریب دهنده محسوب نمی گردد و طرف مقابل نمی تواند معامله را فسخ کند و تنها می تواند خسارت را مطالبه کند.

استعفا مدیر عامل شرکت سهامی خاص

 

زمان اعمال خیار تدلیس

 

پس از اینکه مشتری یا فروشنده متوجه شدند که کالا یا ثمن دریافتی فاقد وصف مورد نظر است و یا دارای عیب میباشد و در کل شرایط خیار تدلیس فراهم می باشد می بایست در یک مدت زمان متعارف پس از این که از این موضوعات مطلع شدند اقدام به فسخ معامله کنند وگرنه این حق ساقط می گردد.

 

| خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است!

 

قانون مدنی نیز در خصوص زمان اعمال خیار تدلیس مقرر کرده است که: خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است.

به این معنا که شخص فریب خورده می بایست در یک فوریت عرفی اقدام به فسخ معامله کند و درخواست استرداد ثمن یا کلا و فسخ معامله را از طریق اظهارنامه به طرف مقابل اطلاع دهد و اگر طرف مقابل از این موضوع امتناع کرد، شخص فریب خورده می بایست از طریق قانونی با ارائه دادخواست تایید فسخ معامله به جهت خیار تدلیس، طرف مقابل را ملزم به فسخ قرارداد کند.

 

خیار تدلیس برای فروشنده

 

شاید برخی گمان کنند خیار تدلیس منحصراً برای خریدار یا مشتری می باشد اما این طور نیست و چنین تصوری اشتباه است. به طور مثال ممکن است بایع یا فروشنده درعوض کالا یا مالی که می فروشد به جای وجه نقد، کالا یا مالی را به عنوان ثمن معامله دریافت کند که در این شرایط اگر ثمن معامله دارای عیب باشد یا فاقد وصف و ویژگی که مشتری به آن نسبت داده است باشد، فروشنده فریب خورده است و می‌تواند به دلیل تحقق تدلیس از سوی مشتری معامله را فسخ کند و درخواست استرداد کالای فروخته شده را داشته باشد.

 

قانون مدنی نیز در خصوص این موضوع مقرر کرده است که: اگر بایع تدلیس نموده باشد مشتری حق فسخ بیع را خواهد داشت و همچنین است بایع نسبت به ثمن شخصی در صورت تدلیس مشتری.

بنابراین خیار تدلیس مشترک بین طرفین معامله است.

 

اسقاط خیار تدلیس

 

خیار تدلیس از جمله اختیاراتی است که نمی‌توان در حین انعقاد قرارداد، آن را ساقط نمود چرا که با نظم عموم جامعه در تعارض است و تنها می‌توان پس از اطلاع از فریب خوردگی و تدلیس از سوی طرف مقابل، از حق فسخ خود گذشته و معامله را به همان صورت بپذیرید و یا تنها خسارت مطالبه کند.

4.9 / 5. 28

خیار تدلیس در معامله چیست؟ | فریب در معامله

ارسال شده در تاریخ : اردیبهشت ۳۰, ۱۴۰۱ توسط : administrator

Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Post Type Selectors

آخرین پست ها

ارسال دیدگاه

منوی سایت

درخواست مشاوره