طرح دعوا توسط مدیر عامل

طرح دعوا توسط مدیر عامل

 

امروزه شرکت‌ها به عنوان بنگاه های اقتصادی بخش عظیمی از بازار سرمایه و اقتصاد را در کشور به دست گرفته اند.

 

لازم به ذکر است که شرکت‌ها و موسسات به موجب قانون دارای شخصیت حقوقی مجزا بوده و دارای حقوق می باشند همچنین باید بیان نمود که پ شخصیت حقوقی شرکت به صورت جدا و متفاوت از اعضای شرکت یا هیئت مدیره آن می ‌باشد.

 

سوال مبنی بر اینکه طرح دعوا توسط مدیرعامل امکان پذیر بوده و اینکه آیا مدیرعامل یک شرکت نماینده شرکت برای طرح دعوا محسوب می‌شود؟ از جمله سوالات افراد می باشد که به پاسخ آن می پردازیم

 

چه کسانی می‌توانند طرح دعوا کنند؟

 

طرح دعوا تشریفات قانونی خاصی دارد. یکی از شرایط طرح دعوا ذی نفع بودن یا سمت داشتن طرفین دعواست.

 

نداشتن سمت در دعوا نیز به عنوان یکی از ایرادات دعوا در قانون آیین دادرسی مدنی تعیین شده است به اینصورت که:

 

√  کسی که به عنوان نمایندگی اقامه دعوا کرده از قبیل وکالت یا ولایت یا قیمومت و سمت او محرز نباشد دعوای او توسط دادگاه رد خواهد شد

 

بنابراین خواهان دعوا یا باید اصیل باشد (خود شخص ذی نفع) یا نماینده قانونی وی

 

√  فردی که به عنوان نماینده یا قائم مقام شخص دیگری (مانند قیم یا ولی) طرح دعوا نموده است باید سمت او احراز شود یعنی مشخص شود که از سوی اصیل دارای سمت می ‌باشد.

 

 

برای ارتباط و مشاوره حقوقی با وکیل هم اکنون با شماره 02193111000 تماس حاصل فرمائید.

 

آیا مدیرعامل می ‌تواند از طرف شرکت طرح دعوا کند؟

 

مدیرعامل شرکت دارای شخصیت متفاوتی از شرکت است بنابراین می ‌بایست نمایندگی در دعاوی از سوی شرکت به وی انتقال داده شود.

 

√  همچنین تمام مدارک و اسنادی که نشان دهنده سمت قانونی مدیرعامل در دعاوی از سوی شخصیت حقوقی شرکت است باید هنگام ارائه دادخواست ضمیمه شود.

 

√  بنابراین در پاسخ باید گفت که مدیرعامل می تواند به نمایندگی از شرکت و شخصیت حقوقی که دارای سمت شده است اقدام به طرح دعوا نموده و در دعوای علیه شرکت در جلسه رسیدگی به عنوان نایب حاضر شود و دفاع نماید

 

طرح دعوا توسط مدیرعامل

 

پیش از این گفته شد که مدیر عامل باید سندی را به دادگاه ارائه نماید که نشان دهنده سمت از ناحیه شرکت باشد

 

√  برای داشتن سمت هیئت مدیره شرکت می بایست به مدیرعامل سمت نماینده قانونی در دعاوی را داده باشد

 

√ به این صورت که در اساسنامه شرکت این اختیار به مدیرعامل تفویض و واگذار شده باشد.

محاکم قضایی رویه ثابتی در خصوص لزوم داشتن اختیارات در اساسنامه برای طرح دعوی اتخاذ نکرده و در در مواجهه با این موضوع آراء متفاوتی صادر نموده‌اند

 

به این معنی که با مشاهده آراء قضایی و نظر برخی از قضات طرح دعوا به نمایندگی مدیرعامل حتی بدون اینکه در اساسنامه ثبت شده باشد، ‌پذیرفته شده است

 

• √  به بیان دیگر معتقدند از آنجایی که طرح دعاوی در دادگاه از جمله اختیارات هیئت مدیره است بنابراین مدیرعامل شرکت به عنوان عضو هیئت مدیره نماینده قانونی شرکت برای طرح دعوا محسوب می‌ شود و نیازی نیست که این اختیار برای مدیرعامل حتما در اساسنامه شرکت ثبت شده باشد.

 

• √  و در مقابل برخی دادگاه ها برای طرح دعوا داشتن اختیارات در اساسنامه را لازم هر دعوی دانسته و این اساس نامه باید دارای اختیار به مدیرعامل برای طرح دعوا باشد

 

آیا اختیار امضای اسناد تعهدآور شامل طرح دعوا از سوی مدیرعامل هم می ‌شود؟

 

برخی معتقدند چون مدیرعامل شرکت رأسا اختیار امضای اسناد تعهدآور مربوط به شرکت را دارد؛ در نتیجه به این دلیل که امضای اسناد تعهدآور برای شرکت مسئولیت ایجاد می‌کند، این اختیار شامل طرح دعوا از سوی شرکت نیز می‌شود.

 

√ اما باید توجه داشت که در قانون تجارت اصلاحی سال ۱۳۴۷ مقرر شده است که:

 

مدیرعامل شرکت در حدود اختیاراتی که توسط هیات مدیره به او تفویض شده است نماینده شرکت محسوب و از طرف شرکت حق امضاء دارد.

 

ماده فوق به این معناست که مدیرعامل صرفا در حدود وظایف و اختیاراتی که کتبا به او تفویض شده است حق اقدام به عمل دارد.

 

√  بنابراین اختیار طرح دعوا برای مدیرعامل شرکت حتما می‌بایست به او تفویض شده باشد و صرف اینکه اسناد تعهدآور از اختیارات مدیرعامل بوده دلیل بر طرح دعوی و دفاع در دعوا برای این شخص نمی باشد.

 

در غیر این صورت دعاوی مطرح شده توسط مدیرعامل بدون داشتن سمت قانونی رد خواهد شد.

 

رأی هیئت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص طرح دعوی توسط مدیرعامل

 

رأی هیأت عمومی

 

•  الف- تعارض در آراء محرز است.

 

•  ب- اولاً: مطابق ماده ۱۲۵ لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت مصوب سال ۱۳۴۷: «مدیرعامل شرکت در حدود اختیاراتی که توسط هیأت مدیره به او تفویض شده است، نماینده شرکت محسوب و از طرف شرکت حق امضاء دارد.» 

 

•  ثانیاً: در بند ۱۳ ماده ۴۰ اساسنامه شرکت‌های موضوع آراء متعارض اقامه دعوی و دفاع از هرگونه دعوی در شمار اختیارات هیأت مدیره شرکت مذکور قرار گرفته است و به موجب ماده ۴۴ اساسنامه یادشده، هیأت مدیره می‌تواند تمام یا قسمتی از اختیارات مشروحه در ماده ۴۰ اساسنامه را با حق توکیل به مدیرعامل تفویض کند

 

•  و برمبنای ماده ۴۵ اساسنامه، هیأت مدیره شرکت نحوه امضای اسناد و اوراق تعهدآور شرکت و چک‌ها و بروات و سفته‌ها و سایر اوراق تجارتی و غیره و نیز اشخاصی را که حق امضاء دارند، تعیین خواهد کرد.

 

•  بنا به مراتب فوق و با عنایت به اینکه واگذاری حق امضاء اسناد تعهدآور از اختیار طرح دعوی متمایز است و از همین‌ رو نحوه اعمال آن‌ها در مواد متفاوتی از اساسنامه شرکت‌های پیش گفت مقرر شده

 

•  و با توجه به اینکه اختیار اقامه دعوی از سوی هیأت مدیره شرکت مذکور به مدیرعامل تفویض نشده و با فرض عدم تفویض اختیار از سوی هیأت مدیره، طرح دعوی و تقدیم دادخواست خارج از حدود اختیاراتی است که مدیرعامل دارد

 

•  بنابراین آرای شماره ۹۶۰۹۹۷۰۹۰۵۶۰۰۵۹۱-۴/۴/۱۳۹۶ (صادر شده از شعبه اول تجدینظر دیوان‌عدالت اداری) و شماره ۹۷۰۹۹۷۰۹۵۶۴۰۱۷۸۹-۱۶/۱۱/۱۳۹۷ (صادر شده از شعبه پنجم تجدیدنظر دیوان‌عدالت اداری) که با این استدلال که صرف داشتن اختیار امضای اسناد تعهدآور بدون تفویض اختیار برای پذیرش دادخواست مدیرعامل کافی نیست و سمت وی را به عنوان دادخواست‌دهنده احراز نمی‌کند؛ در قالب قرار رد دعوی (شکایت) و رد تجدیدنظرخواهی اصدار یافته‌اند، صحیح و منطبق با موازین قانونی هستند. 

 

•  این رأی به استناد بند۲ ماده۱۲ و ماده ۸۹ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان‌عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ برای شعب دیوان‌عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم‌الاتباع است.

 

نتیجه گیری از رای هیات عمومی :

 

همانطور که اشاره نمودیم صرف داشتن اختیار برای امضای اسناد تعهد آور موجبی برای داشتن سمت مدیرعامل برای طرح دعوا و دفاع در دعاوی نمی باشد

 

√  و این اختیار حتما باید به صورت قانونی و کتبی به مدیرعامل منتقل شود.

 

√  تنها در این شرایط است که مدیرعامل در دعاوی که از سوی شرکت طرح می‌ کند دارای سمت و به عنوان نماینده قانونی شرکت محسوب می‌شود. در غیر این صورت دعوای او به دلیل عدم احراز سمت رد خواهد شد.