قیم کیست ؟ (شرایط نصب و عزل قیمومت شخص قیم)

قیم کیست (شرایط نصب و عزل قیمومت شخص قیم)

قیم کیست قیم به شخصی گفته می شود که توسط دادگاه برای اشخاصی که توانایی و صلاحیت اداره امور مالی و یا امور غیرمالی خود را ندارند و در اصطلاح حقوقی محجور نامیده می‌ شوند تعیین می‌ گردد.

 

حجر به معنی منع و بازداشتن به کار برده می شود بدین معنا که اگر شخصی محجور شناخته شود در دخالت در امور مالی و در برخی موارد، امور غیر مالی خود منع شده است.

 

افرادی ممکن است که به سبب های گوناگون توانایی اداره امور خود را نداشته باشند که از جمله این امور می تواند مالی و غیر مالی باشد. چنین افرادی نیازمند یک متولی و سرپرست هستند یعنی کسی بتواند اداره امور حقوقی این افراد را به دست گیرد بنابر این موضوع تیم تحریریه بنیان دادحامی قصد داشته که به اینکه قیم کیست و همچنین به شرایط عزل و نصب قیمومت شخص قیم بپردازد

 

 

برای ارتباط و مشاوره حقوقی با وکیل هم اکنون با شماره 02193111000 تماس حاصل فرمائید.

 

درخواست و نصب قیم

 

برای اشخاصی چون صغیر یا کودک فاقد ولی خاص، مجنون، سفیه یا غیر رشید به لحاظ قانونی محجور هستند، از طرف دادگاه به تقاضای دادستان یا اشخاصی که قانون به اشاره آن پرداخته است برای آنها قیم تعیین می شود.

 

هرگاه ولی خاص کودک یا صغیر محجوری که ممنوع از تصرف در اموال و حقوق مالی خود شد و یا اینکه ولی قهری فوت نمود، مدعی‌العموم مکلف است طبق قوانین و مقررات برای محجوری که فاقد ولی خاص بوده یا در مواردی که ولی خاص امکان دخالت در امور شخص محجور را ندارد برای تعیین قیم مراتب را به دادگاه اعلام نماید

 

ولی خاص به پدر و جد پدری و شخصی که به موجب وصیت پدر و جد پدری برای فرزند تعیین می گردد گفته می شود.

 

هرگاه طفل، کبیر و رشید شد (به سن رشد رسید یا حکم رشد شخص صادر شد) در اینصورت از ولایت و قیمومت خارج می‌ شود و در صورتی که در آینده سفیه یا مجنون شود، قیمی برای او معین می‌ شود که مطابق ماده ۱۲۱۸ قانون مدنی

 

برای اشخاص ذیل نصب قیم صورت می گیرد:

وکیل پایه یک دادگستری

• صغیری که ولی خاص ندارد.

 

• مجنون و شخص غیر رشیدی که جنون یا عدم رشد او متصل به زمان صغر و کودکی وی بوده و ولی خاص نداشته باشد‌.

 

• مجنون یا شخص غیر رشیدی که جنون یا عدم رشد او به زمان کودکی و صغر متصل نباشد

 

شرایط قیم

 

شخصی که قیمومت شخص محجور را بر عهده می گیرد به موجب قانون باید دارای شرایطی باشد که از جمله آنها تصمیم گیری به صلاح مولی علیه (محجوری که برای او قیم تعیین شده است)، امانت‌ داری، شایستگی اخلاقی و … است

 

به موجب قانون اشخاص در صورت وجود شرایط می توانند به عنوان قیم برای شخص محجور تعیین شوند که عبارتند از:

 

• محجور نباشد، یعنی شخص قیم، خود تحت ولایت یا قیمومت شخص دیگر نباشد.

 

• مرتکب جنایت یا جرائمی ‌همچون سرقت، خیانت در امانت، کلاهبرداری، اختلاس، هتک ناموس، یا اعمال منافی عفت، ورشکستگی به تقصیر و … نشده باشد.

 

• ورشکسته نباشد یا در صورت ورشکستگی، عملیات تصفیه وی پایان یافته باشد به طور مثال بدهی های فرد ورشکسته پرداخت شده باشد.

 

برای ارتباط و مشاوره حقوقی با وکیل هم اکنون با شماره 02193111000 تماس حاصل فرمائید.

 

• معروف به فساد اخلاقی نباشد، برای مثال به روابط نامشروع، شرب خمر و .. شهرت نیافته باشد.

 

• خود یا اقربای طبقه اول قیم (پدر، مادر، اولاد، یا اولادِ اولاد شخصی که به عنوان قیم تعیین می شود) دعوایی علیه محجور نداشته باشند.

 

وظایف قیم

 

با توجه به اینکه قیم نماینده قانونی شخص محجور است در نتیجه اداره کلیه امور مالی فرد تحت قیمومیت با قیم است. قیم می بایست پیش از هرگونه اقدام، لیست کامل اموال و دارایی بالقوه و بالفعل محجور را به دادسرای امور سرپرستی ارائه کند و چنانچه قیم با سو نیت در این اقدام کوتاهی کند از قیمومت عزل خواهد شد.

 

همچنین باید حداقل سالی یکبار شرح کامل اقدامات مالی خود که برای محجور صورت گرفته به دادسرای سرپرستی اعلام کند.

 

قیم مسئول اموال شخص محجور می باشد یعنی جبران هرگونه خسارت وارده بر اموال برعهده قیم می باشد. از سوی دیگر قیم در برخی موارد ممنوعیت معامله دارد یا اینکه صرفاً با اجازه دادستان می‌تواند اقدام به آن عمل کند که موارد زیر در قانون یاد شده است:

 

 

• قیم نمی‌تواند به سِمت قیمومت از طرف مولی علیه با خود معامله کند، اعم از اینکه مال مولی علیه را به خود انتقال دهد یا مال خود را به او انتقال دهد. اما حقوق دانان یک استثنا به این ماده وارد کرده‌اند و آن تملک بلاعوض است به این معنی که اگر قیم مالی را به محجور ببخشد یا به رایگان صلح کند و خود قیم به عنوان قیمومت آن را بپذیرد این اقدام به دلیل اینکه تماما به نفع مولی علیه می باشد صحیح است

 

• هر معامله ای که موجب نقل و انتقال مالکیت اموال غیر منقول مولی علیه شود تحت شرایطی نیازمند اجازه دادستان است.

 

• معامله ای که در نتیجه آن قیم مدیون مولی علیه شود نیازمند اجازه دادستان است.

 

• قرض بدون ضرورت و احتیاج برای مولی علیه نیازمند اجازه دادستان است.

 

• خاتمه دادن به دعاوی مربوط به مولی علیه از طریق صلح و سازش، نیازمند اجازه دادستان است.

 

قیم شدن مادر (قیم شدن زن)

 

چنانچه زن مجردی هرچند مادر مولا علیه، که به سِمت قیمومت تعیین شده، ازدواج کند. باید ظرف یک ماه از تاریخ ازدواج به دادستان حوزه اقامت خود یا دادسرای امور سرپرستی اطلاع دهد، در غیر این صورت دادستان می‌تواند عزل او را تقاضا کند.

 

اما چنانچه ازدواج خود را اطلاع دهد، دادستان با توجه به وضعیت جدید قیم تصمیم‌ گیری می‌ کند یا قیم جدید تعیین می ‌شود یا زن به قیمومت خود با نظارت ناظر یا بدون آن ادامه می ‌دهد. همچنین زن در صورت قیمومت می بایست اجازه شوهر خود را داشته باشد.

 

موارد معزول و انعزال قیم

 

در برخی از موارد قیم معزول می ‌شود که آن موارد عبارتند از:

 

• ارتکاب جنایت یا جرایمی همچون کلاهبرداری، یا خیانت در امانت، هتک ناموس، و… توسط قیم

 

• در صورتی که معلوم شود که قیم فاقد صفت امانت بوده یا این صفت از قیم سلب شده باشد

 

• در صورتی که قیم به هر علت محکوم به حبس شود و بدین جهت نتواند اموال مولی علیه را اداره کند

 

• اگر قیم ورشکسته اعلان شود

 

• اگر عدم لیاقت یا توانایی قیم در اداره اموال مولی علیه معلوم شود

 

در صورت مواردی همچون عدم معرفی اموال مولی علیه در لیست اموال تعرفه شده و یا در صورتی که دادگاه برای اداره اموال شخص تحت قیمومت تضمین بخواهد و یا حساب تصدی زمان قیمومت خود را به صورت سالی یک مرتبه و یا ظرف یکماه از تاریخ مطالبه ندهد با تقاضای دادستان توسط دادگاه معزول اعلام خواهد شد.

 

اما در موارد دیگری قیم به صورت قهری عزل می‌ شود به عبارتی بدون نیاز به حکم دادگاه و به صورت خودکار این عزل صورت خواهد پذیرفت

 

موارد زیر باعث انعزال قیم می‌ شود:

 

• مجنون شدن قیم

 

• سفیه شدن قیم

 

• قیم در یک بازه زمانی معین نصب شده باشد و مدت قیمومت منقضی شده باشد.

 

رای دادگاه مبنی بر موارد درخواست عزل قیم

 

دعوی خواهان … با وکالت … به‌طرفیت … به خواسته صدور حکم عزل ولی قهری (خوانده) و تعیین حکم جدید (خواهان) می‌باشد و خوانده با استحضار از موضوع دعوی اظهار نمود که مبالغی از حساب مولی‌علیه برداشت نموده و در حساب دیگری سپرده‌گذاری کرده است اما مدرک متیقنی جهت اثبات ادعای خود ارائه نکرده است.

 

علی‌هذا دادگاه موضوع را با توجه به فنی بودن آن به کارشناس رسمی دادگستری احاله و نامبرده اخیر به شرح نظریه‏ شماره ‏ی … اعلام نموده است محل هزینه نمودن مبلغ … ریال و سپرده‌گذاری یا هزینه کرد … ریال مشخص نمی‌باشد که نظر کارشناس به خوانده ابلاغ قانونی ولی اعتراضی یا دلیل و مدرک قانونی برای رد ادعای خواهان ارائه نکرده است.

 

بنابراین دعوی را تحقق بخشیده، لاجرم دادگاه به استناد مواد 1184 قانون مدنی حکم به عزل خوانده از قیومیت طفل صغیر به نام … صادر و اعلام می‌نماید و در خصوص قسمت دیگر خواسته ‏خواهان دایر بر تعیین قیم جدید (خواهان) نظر به این‌که در زمان رفع نقص پرونده وکیل خواهان مطابق لایحه مورخ … این خواسته را مسترد نموده ‏است. مستنداً به بند الف ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ابطال دادخواست خواهان صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره ظرف ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

بنابراین طبق رای صادره درصورتی که قیم مبالغی را از حساب مولی علیه برداشت نموده و محل هزینه کرد آن مشخص نباشد، دادگاه حکم به عزل وی از قیمومیت صادر می نماید.