هبه مشروط چیست ؟
زمانی که مالی را به طور رایگان و به عنوان هدیه به شخص دیگری می دهید این عمل یک عمل حقوقی است و قانون مدنی شرایط مختلفی که ممکن است در رابطه با این عمل حقوقی رخ دهد را در قالب عقد هبه پیش بینی کرده است.
قرارداد هبه به طور کلی به دو نوع هبه معوض یا مشروط و هبه غیرمعوض تقسیم می شود.
که در ادامه بیشتر به مفهوم عقد هبه و هبه مشروط و درج شرط در هبه نامه پرداخته میشود.
عقد هبه چیست؟
قانون در تعریف عقد هبه مقرر داشته است :
هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجانا به طرف مقابل تملیک میکند، تملیک کنند را واهب و طرف دیگر یعنی شخصی را که مالی مجاناً به مالکیت او درآمده مُتَهّب، و مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می گویند.
√ مال موهوبه به مالی که هبه می شود گفته می شود که این مال می تواند عین معین ( مانند ملک و خودرو ) باشد یا حتی ممکن است طلب باشد مانند اینکه شخص طلبکار طلبی را که از شخصی دارد به همان شخص یا به شخص ثالثی هبه کند.
سوالی دارید؟ با ما تماس بگیرید
تماس با وکلای پایه یک دادگستری متخصص و با تجربه از طریق تلفن از 9 صبح الی 20 شب
تماس از داخل و خارج کشور : 93111000-021 در صورت درخواست مشاوره حقوقی به صورت آنلاین کلیک کنید
لزوم مالکیت شخص واهب یا هبه دهنده بر مال
در خصوص عقد هبه باید گفت که شخص واهب (هدیه دهنده) باید مالک مالی که به هبه می دهد باشد و از اموال خود مال را ببخشد
√ به عبارتی مال شخص دیگر را نمی توان بدون اجازه وی به شخص ثالثی به طور رایگان تملیک کرد.
اهلیت شخص هبه دهنده ( واهب )
در رابطه با طرفین عقد هبه نیز باید گفت که اهلیت شخص واهب شرط است به این معنا که باید دارای عقل، بلوغ و رشد باشد.
به طور مثال مجنون یا کودک نمی تواند واهب باشد چرا که هبه مجانی است و این عمل برای واهب به صورت صرف و مطلق مضر است و جزء عقودی است که حتی ولی یا قیم هم نمی تواند به نیابت از کودک یا مجنون از اموال آنها هبه کند
√ مگر اینکه هبه معوض باشد و منافع محجور (کودک یا مجنون) در آن لحاظ شود یا اینکه بسیار ناچیز باشد و برای محجور جنبه تربیتی و اخلاقی داشته باشد.
اما باید در نظر داشت که این محدودیت برای متهب یا به عبارتی هدیه گیرنده وجود ندارد زیرا قبول هبه عملی کاملا نافع است.
برای ارتباط و مشاوره حقوقی با وکیل هم اکنون با شماره 02193111000 تماس حاصل فرمائید.
هبه مشروط چیست؟
نکته حائز اهمیت در خصوص عقد هبه این است که عقد هبه بلاعوض یا به عبارتی مجانی است. اما می توان در آن شرط عوض کرد
√ به این معنا که واهب یا شخصی که مالی را به دیگری می دهد می تواند شرط کند که متهب مالی را در مقابل به واهب تملیک کند یا این که عملی را بجا بیاورد. هبه با شرط عوض، هبه معوض نامیده می شود.
بنابراین هبه مشروط نوعی هبه معوض است به این معنا که واهب یا هدیه دهنده در عوض مالی که به متهب یا هدیه گیرنده می دهد شرط می کند که متهب نیز مالی به او بدهد یا اینکه کاری انجام دهد.
√ البته باید توجه داشت که شرط در عقد هبه باید خلاف شرع یا خلاف قانون نباشد همچنین مخالف مقتضای ذات عقد هبه نباشد. مقتضای عقد هبه قبض (گرفتن، تصرف) مال موهوبه توسط متهب است.
به طور مثال فردی زمینی را به فرد دیگر هبه کند به شرط اینکه پس از فوتش، متهب بدهی های او را پرداخت کند.
یا مثلا فردی ملکی را به شخص دیگری هبه می کند مشروط به اینکه تا زمان فوتش منافع ملک متعلق به خودش (واهب) باشد.
آیا میتوان هبه را مشروط به نگرفتن ارث نمود؟
هبه مشروط به نگرفتن سهمالارث به این معناست که شخص واهب قبل از فوتش مالی را به یکی از وارثین خود هبه کند مشروط به اینکه بعد از فوتش متهب از سهمالارث خود صرف نظر کند و مالی به عنوان ارث از ماترک متوفی تملک نکند.
سوالی دارید؟ با ما تماس بگیرید
تماس با وکلای پایه یک دادگستری متخصص و با تجربه از طریق تلفن از 9 صبح الی 20 شب
تماس از داخل و خارج کشور : 93111000-021 در صورت درخواست مشاوره حقوقی به صورت آنلاین کلیک کنید
به طور مثال مرد مالی را به همسر خود هبه کند مشروط بر اینکه زن پس از فوت مرد از یک هشتم ارث خود صرف نظر کند.
آیا رجوع از هبه و پس گرفتن مال هبه شده ممکن است؟
در پاسخ به این سوال باید گفت که هبه عقدی جایز است یعنی طرفین می توانند هرزمان که بخواهند بدون دلیل خاصی هبه را فسخ کنند.
√ رجوع از هبه و پس گرفتن مال نیز به معنای فسخ عقد هبه است بنابراین پس گرفتن مال هبه شده امکان پذیر است به طور مثال چنانچه در هبه مشروط، متهب به شرط عمل نکند امکان رجوع از هبه وجود دارد.
اما باید توجه داشت که مطابق قانون مدنی رجوع از هبه در برخی شرایط امکانپذیر نیست:
1 هبه با شرط عوض باشد و شرط عوض هم محقق شده باشد.
2 متهب ( هدیه گیرنده )، پدر، مادر یا اولاد واهب باشد.
3 عین موهوبه از مالکیت متهب خارج شود.
4 عین موهوبه متعلق حق غیر واقع شود.
5 در عین موهوبه تغییری ایجاد شود.
6 عین موهوبه تلف شده باشد.
7 واهب در زمان انعقاد عقد یا بعد از آن حق رجوع را از خود ساقط کرده باشد.
8 واهب یا متهب فوت کرده باشد.
9 هبه در قالب بخشش طلب به شخص مدیون باشد.
∴ پرسش و پاسخ
عقد هبه چیست؟
هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجانا به طرف مقابل تملیک میکند که دارای شرایطی است که به توضیح آن پرداختیم
آیا هبه مشروط و درج شرط در هبه نامه امکانپذیر است؟
با توجه به توضیحاتی که داده ایم این امر امکان پذیر بوده و دارای شرایطی که به آن اشاره نمودیم می باشد
پست های مرتبط:
تیم تحریریه وکیل دادحامی
مطالب مجله وکیل دادحامی ابتدا توسط کارشناسان بخش (حقوقی، کیفری، خانواده، ملکی و ثبتی) نوشته شده، سپس توسط ویراستار مجله ویرایش می شوند، در نظر داشته باشید که اعتبار مطالب نگارش شده توسط تیم نویسندگان نهایتا توسط وکیل پایه یک دادگستری در حوزه مربوطه از نظر علمی و تجربی با رویه قضایی موجود مورد ارزیابی و ویرایش تخصصی قرار می گیرد و در نهایت در سایت منتشر می گردد.
.
دیدگاه
وکیل حاتمی فر